Bakkum

Bakkersweg 50

Bakkum

Co Bakkum

Co Bakkum was een oudgediende binnen het Korps Mariniers. Hij diende op zee ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Was in 1945 instructeur bij de Mariniersbrigade in de USA en daarna ook in Nederland lang actief als instructeur.

De jonge jaren van Bakkum

Jacobus (Co) Bakkum werd op 26 januari 1916 geboren in Castricum.

Hij werd aangenomen bij de mariniers op 5 oktober 1937. Hij volgde zijn EMV (Eerste/Elementaire Militaire Vorming) bij de Afdeling Mariniers Rotterdam.

Een jaar later, op 17 oktober 1938, voer hij met de Hr. Ms. Gelderland naar de Nederlandse Antillen (“De West”). Hij kwam hier aan op 19 november 1938.

Hij wordt hier bijna twee jaar aan de wal (functies op het land) gedetacheerd.
De mariniers werden geplaatst in het Waterfort.

Mariniers Waterfort Willemstad 1938, uit collectie NIMH

De Tweede Wereldoorlog in de Caraïben

In 1940 breekt de Tweede Wereldoorlog uit. Ook het overzeese gebied van Nederland komt in opperste staat van paraatheid. Op 1 oktober 1940 wordt Bakkum marinier der 1e klasse.

De geallieerden, in het bijzonder de Britten, versterken de Nederlandse strijdkrachten in de verdediging van de eilanden. De Duitsers lieten met name, met hun onderzeeërs, hun oog vallen op de (Nederlandse) olieraffinaderijen en installaties aan de kustlijn.

De Nederlandse mariniers aan de wal worden ingezet om de Duitse koopvaardijschepen in beslag te nemen en de bemanning gevangen te nemen.

Na de aanval op Pearl Harbor mengt ook Amerika zich in de oorlog, en al gauw raken zij ook betrokken bij de verdediging van onder meer de Antillen. Amerikaanse troepen landen op Curaçao, en ook hun marine is er meer en meer zichtbaar en actief.
Bakkum is in eerste instantie gestationeerd bij de marinierscompagnie op de kazernes Habaai en Suffisant. Op 1 augustus 1942 wordt hij korporaal der mariniers.

De Hr. Ms. Kinsbergen

Begin 1943 wordt Bakkum geplaatst op de Hr. Ms. Kinsbergen, een kanonneerschip.

Hij vaart daarmee onder meer, in 1943, naar Sint-Maarten. De Kinsbergen deed daarna met name dienst als onderdeel van een eskader dat jacht maakte op Duitse onderzeeërs.
In juli 1944 vaart de Kinsbergen naar New York, om deel uit te maken van een geallieerde vloot. Een zogeheten ‘killer group’, om jacht te maken op Duitse schepen in de Atlantische Oceaan.

Januari 1945 gaat de Kinsbergen naar Engeland. Hier gaat Bakkum in maart 1945 van boord. Hij wordt ingedeeld bij de kernkader van de nieuw op te richten Mariniersbrigade in de USA.

De Hr. Ms. Kinsbergen, Koninklijke Marine 1939, Collectie NIMH
Camp LeJeune, HK Mariniersbrigade, foto collectie Marinemuseum

Bij De Mariniersbrigade

In rap tempo moet een brigade mariniers opgeleid worden en gereed worden gemaakt voor transport naar en inzet in Azië. In eerste instantie was de mariniersbrigade beoogd om Nederlands-Indië te bevrijden en dus te vechten tegen de japanners.

Om zo’n brigade (bijna 5.000 man) op te leiden, was een goed getraind kader nodig van ervaren beroepsmariniers. Zij vormden de kern van de instructeurs die de Nederlandse jongemannen zouden trainen. Gezien zijn leeftijd, ervaring en rang was Bakkum ook aangewezen om deel uit te maken van deze kernkader van ca. 250 instructeurs.

Na een kort verblijf in de Britse Marine-basis Roseneath (Schotland), wat later een tussenstop voor de Nederlanders richting Amerika zou worden, vertrekt Bakkum half maart naar de USA. Eind maart meldt hij zich in Camp LeJeune, North Carolina. Een Amerikaanse basis waar hun mariniers opgeleid werden. Van deze faciliteiten mochten de Nederlandse strijdkrachten gebruik maken. Augustus 1945 wordt Bakkum tijdelijk sergeant der mariniers en is vooral actief als instructeur. Bakkum wordt ook uitgenodigd voor de ARO (adspirant reserve officier) cursus. Voor de platoon commander course in juli-augustus slaagt hij helaas niet.

Naar Indië

15 augustus 1945 capituleert Japan. Ineens verandert alles voor de Nederlands mariniers in Amerika. Amerika wil de Nederlanders zo snel mogelijk in Azië hebben om te helpen met het veiligstellen van de gebieden aldaar. Halsoverkop moet de brigade opgelijnd worden voor transport naar Java.

Op 12 oktober 1945 wordt Bakkum als tijdelijk-sergeant ingedeeld bij de mitrailleurs van de L-Compagnie van het 3e Infanteriebataljon.

Vijf grote schepen vertrekken met de brigade (manschappen, materieel en bevoorrading) naar De Oost. Bakkum vaart met het 2e echelon aan boord van de Hr Ms Bloemfontein. Aan boord is ook mijn grootvader, marinier Gerard Nijhoff, die later op de Tromplaan woonde. Hij was ingedeeld bij het 2e Infanteriebataljon.

De mariniersbrigade had als bestemming Batavia op Java, maar zij mochten daar niet in z’n geheel van boord. Alleen een deel van het 1e infanteriebataljon, aan boord van de Noordam, gaat van boord. De rest vaart door naar Malakka. Hier zal de mariniersbrigade een tijd op een grote rubberplantage, Ladang Geddes, blijven. Een tijd die zij nuttig besteedden: er kan hier in tropische omstandigheden verder getraind worden. Zij verblijven hier van 18 januari tot 6 maart 1946.

Met de Mariniersbrigade op Java

10 maart 1946 komt Bakkum aan in Soerabaja. Als opvolgend pelotonscommandant van het mitrailleurspeloton (hij is inmiddels tijdelijk bevorderd tot tijdelijk sergeant-majoor der mariniers) is hij actief in de bloedige strijd rond Soerabaja. Hij neemt deel aan gevechten bij:

  • De Grisseesector (9 april – 24 april 1946)
  • Mengantisector (27 april – 28 mei 1946)
  • Waroegoenoensector (7 juni – 16 juni 1946)
  • Damaspost (17 juni – 27 juni 1946)

25 juli 1946 komt er een eind aan het verblijf van Bakkum in Indië. Na half oktober 1938 uit Nederland te zijn vertrokken, is het na bijna 8 jaar tijd om weer terug te keren.

Sergeant der mariniers Bakkum als instructeur

Terug in Nederland

Eenmaal terug in Nederland wordt Bakkum, op eigen verzoek, augustus 1946 als onderofficier toegevoegd aan de staf van de personeelsofficier op de Marinierskazerne Doorn.

Begin november 1946 wordt Bakkum gedetacheerd als klasse-commandant bij de opleidingen bij de Afdeling Mariniers Volkel. Hier wordt hij, in april, ook definitief bevorderd van korporaal naar sergeant der mariniers.

Bijna een jaar later, op 25 augustus 1947 start Bakkum op het MOKH (Marine Opkomst Kamp Hilversum), ook hier als klasse-commandant.

Eind oktober 1947 wordt Bakkum weer als sergeant-instructeur geplaatst bij de Afdeling Mariniers Volkel.

Juni 1949 wordt Bakkum geplaatst in Den Helder, bij de Sociaal Medische Dienst aldaar. Hij wordt er onderofficier magazijnbeheer. Hier blijft hij tot eind 1953, daarna wordt hij geplaatst op het Hoofdkwartier van het Korps Mariniers in Rotterdam. Ook hier in een rol als administrateur van het magazijn.

8 januari wordt 1954 keert Bakkum weer terug in Doorn. Hij wordt als onderofficier toegevoegd aan de staf van de personeels-officier bij de Opleidingen. In april 1954 wordt hij bevorderd tot sergeant-majoor der mariniers. Hij blijft in deze rol werken tot 1 oktober 1959. Hij gaat dan met eervol ontslag.

Onderscheidingen

Jacobus Bakkum is onderscheiden met:
– Zilveren Medaille (24 dienstjaar)
– Oorlogsherinneringskruis, met de gesp Krijg-Ter-Zee
– Oorlog & Vrede (Dekolonisatieoorlog Nederlands-Indië 1945-1950)
– Kruis voor Betoonde Marsvaardigheid