Patrouilleren met de mariniers van MSK Sentani

Op 8 maart 1960 komt Gerard aan in Hollandia, Nieuw-Guinea. Hij neemt zijn intrek op de Marinierskazerne Sentani (MSK Sentani), te Ifar en zal van daaruit ook zijn dienst vervullen. Sentani is de naam van het vliegveld van Hollandia (ca. 30 km van de stad vandaan). Ifar is de plaatsnaam van de plek waar de kazerne MSK Sentani staan.

De MSK Sentani is de thuisbasis van de 43e Infanteriecompagnie mariniers: 43 inco.

De Afdeling Mariniers Hollandia (AMHOLLAND) was de mariniers-eenheid in en rond Hollandia, de toenmalige hoofdstad van Nederlands Nieuw-Guinea. Het bestond grofweg uit twee sub-organisaties:

• De Commandant Mariniers Nieuw-Guinea (cmrnsnng) en zijn staf (25-30) man
• MSK Sentani (gelegen in de plaats Ifar) huisvestte een versterkt peleton (ca. 90 man)

Staf Commandant Mariniers Nieuw-Guinea
Deze bestond uit:
De commandant en zijn directe staf (6 man)
S-1: Personeel (5 man)
S-2: Inlichtingen (6 man)
S-3: Operatiën en opleidingen (5 man)
S-4: Logistiek en Bevoorrading (5 man)

Het Versterkt Peloton van MSK Sentani
Dit versterkte peloton (verpel) bestond uit:
Commandant en staf (7 man)
Mortiergroep (6 man)
Mitrailleursectie (13 man)
Stootgroep (6 man)
Infanteriepeleton (43 man)

Hollandia
Hollandia was de hoofdstad van Nieuw-Guinea. Het was het economische en bestuurlijke hart. Ook woonden hier veel Nederlandse en Nederlands-Indische families (vaak militaire gezinnen).

• In Hollandia zat de commandant mariniers (en ook die van de Zeestrijdkrachten, CZSKNNG) met staf;
• MSK Sentani, te Ifar, was de thuisbasis van 43 inco MSK Sentani. 43 inco had als primaire taak het beveiligingen en beschermen van de stad Hollandia, de militaire objecten/bases en het vliegveld.

Biak
Biak was vooral een strategische plek, met een grote marinebasis en een vliegveld. Hier zat 42 inco.

Manokwari
Manokwari was de thuisbasis van 41 inco . Het was ook vooral het opleidingscentrum voor de troepen in het oosten. Met name voor het amfibische aspect en specifieke jungletraining.

Op al deze plekken is Gerard gedurende zijn periode op Nieuw-Guinea ook geweest.

De hoofdtaak van 43 inco was de beveiliging van Hollandia, haar inwoners en de belangen van de staat (en de marine).

Beveiligen en beschermen van het openbaar bestuur
Te allen tijde was een (deel van een) peloton aanwezig op locatie Kloofkamp, gelegen in de stad Hollandia. Vanuit deze kazerne werkten zij, samen met militaire politie, ter bescherming en beveiliging van de gouverneur, het gouvernementsgebouw en andere openbare (maritieme) instellingen. Ook had dit peloton vaak een ceremoniële functie als er bijvoorbeeld hoog bezoek was, bij openbare bijeenkomsten en feestelijkheden.

Patrouilleren en verkennen
Vanuit MSK Sentani werd er veel gepatrouilleerd. Dit diende meerdere doelen:

1. Door middel van ‘showing the flag’ aan de lokale (papua) bevolking laten zien, dat ‘De Nederlander’ er nog is, en dat zij de machthebbende partij zijn;
2. Oefenen van operationele gereedheid onder tropische jungle-omstandigheden;
3. Verkenningen uitvoeren: Nieuw-Guinea was letterlijk nog grotendeels onverkend en in kaart gebracht. Dit was ook een taak van de patrouilles. Wegen en paden in kaart brengen, waterbronnen in kaart brengen, kampongs, hun bevolking en hun manier van leven in kaart brengen, etc.
4. Inlichtingen vergaren over en het voorkomen (of snel opsporen) van Indonesische infiltraties.

In het Nationaal Archief heb ik op basis van veel bewaard gebleven patrouilleverslagen, maar ook rapporten-van-verrichting (RV’s), een goed beeld gekregen hoe de oefen- en patrouille-organisatie van 43 inco er in 1960-1961 uit zag.

Uit de RV’s is op te maken dat in 1960-1961 er een redelijk vast stramien gevolgd werd. Dat zag er als volgt uit:

• Elke maand gaat een Geweergroep op een grotere, meerdaagse bivak/patrouille. Bijvoorbeeld: 4-6 dagen patrouille lopen en een oefenbivak houden in de jungle.
• In week 1 van de maand, houdt Geweergroep 1 een organieke oefening als eenheid (bv.: een amfibische landing met de Zodiacboot)
• In week 2 van de maand, houdt Geweergroep 2 een organieke oefening als eenheid (bv. een oefening over het plaatsen en verwijderen van versperringen en explosieven)
• In week 3 van de maand, houdt Geweergroep 3 een organieke oefening als eenheid (bv. het omsingelen en belabberen van een kampong)
• In week 4 van de maand, gaat het hele peloton op een grote oefening.

Dit is nog naast alle reguliere lessen in een maand.

Van 25 juli tot 6 aug 1960 Manokwari doorloopt Gerard de opleiding tot Instructeur Rubberboot. Hieraan lag een verandering in denkwijze ten grondslag. Tot recent werden de kaderleden (korporaals en sergeanten) geacht om de boot te besturen én om tactisch leiding te geven aan de groep. Met andere woorden: twee andere taken. Met nieuwe inzichten werd daarom besloten om voortaan niet meer de operationeel commandanten de boten te laten besturen, maar gespecialiseerde mariniers die daarvoor werden opgeleid. Gerard werd opgeleid als een Instructeur voor deze mariniers.

Rubberboten waren essentieel in de taak-uitvoering van de mariniers op Nieuw-Guinea. Ze maakten niet alleen amfibische landingen vanaf zee mogelijk, maar ze waren ook zeer geschikt om landinwaarts te verkennen, over de kleine riviertjes en mangroves. De Zodiacs die gebruikt werden konden ca. 6-8 mariniers vervoeren.

Van 6 augustus tot 12 augustus 1960 is Gerard in Biak. Op dit moment is ook het vliegdekschip Karel Doorman in Biak. Wat Gerard deze week deed, is niet helemaal duidelijk. Er werden gecombineerde oefeningen van mariniers en marine gehouden, maar de kans is ook aanwezig dat Gerard er was in een andere hoedanigheid. Deze week was er namelijk ook in Biak een samenkomst van een streekraad met Papua-bestuurders en Nederlandse vertegenwoordigers. Ook was er ter ere van de feestelijkheden een grote pasar palam. Ik sluit niet uit dat Gerard hier was in de hoedanigheid van beveiliging, aangezien 43 inco / MSK Sentani hiervoor primair werd ingezet.

Gerard heeft tijdens zijn leven meermalen verteld over de Doorman, en dat hij onder de indruk was van wat hij een “een heel dorp op zich” noemde.

In september 1960 komen mijn oma en haar zoons over uit Nederland. Zij waren één van de ca. 240 Nederlandse marine-gezinnen op Nieuw-Guinea. Zij gingen wonen in Hollandia, op het adres Dok 9, Landzijde No. 4333. Het werd actief aangemoedigd door de Nederlandse overheid om je als Nederlands gezin te vestigen op Nieuw-Guinea. Mijn oma en haar zoons zullen tot eind augustus 1962 op Nieuw-Guinea blijven.

Op een later moment kom ik met een apart artikel over het dagelijks leven van een marine-familie op Nieuw-Guinea.