Reis naar en verblijf in Rosneath, Schotland

De reis bracht Gerard van Oostende, naar Tilbury, een belangrijke haven ten oosten van Londen.

Het moet voor veel Nederlandse jongens een hele ervaring zijn geweest om voor het eerst het ouderlijk dorp te verlaten, en dan in een korte tijd ineens Brussel, Londen en Glasgow te bezoeken. Deze steden waren in deze periode hele bedrijvige oorden. Het was een komen en gaan van Britse, Amerikaanse en Canadese troepen en schepen. Het waren steden in opbouw, waar de oorlog ook sporen had nagelaten. Ze zullen hier ook voor het eerst veteranen ontmoet hebben, die al gevochten hebben in Europa of Noord-Afrika.

Met de Flying Scotsman, een directe treinverbinding tussen Londen en Edinburgh, waren ze 8 uur onderweg. In Edinburgh volgde er nog een treinreis naar Glasgow, en van daar met trucks over de weg. Bestemming: Rosneath Naval Base, op het westelijke schiereiland van Schotland.

In Rosneath kregen de rekruten hun eerste kennismaking met het soldatenleven, maar in een afgeslankte vorm: leren wachtlopen, hardlopen, touwklimmen, leren marcheren, leren luisteren, bed opmaken, persoonlijke hygiëne, etc.Ook kregen ze hier hun eerste uitrusting, het welbekende tondeuse-kapsel (de buzzcut), vaccinaties, extra vitaminen en veel gezonde voeding (om aan te sterken).

In Schotland ging het testen en trainen verder. Uiteraard fysiek, maar vooral mentaal. Vooral omdat hier de definitieve functie-selectie plaatsvond, en deze was weer van belang voor de juiste vervolgopleiding in de VS. Naast de tests, werd ook veel aandacht geschonken aan de gezondheid: er moest veel worden aangesterkt. Door de oorlog en de schaarste waren veel jonge mannen verzwakt en/of vermagerd. Daarbij kwam dat er nu ook veel fysieke activiteiten plaatsvonden, dus goede voeding was van essentieel belang.

Ook kregen ze hier hun eerste materiaal: hun zgn. battledress, laarzen, rugzak met alle benodigdheden, ondergoed, helm, etc. Maar ook: je eetgerei, en, het belangrijkst, je hygiëne-producten. Alle spullen kwamen rechtstreeks van het US Marine Corps, en waren soms ook daarmee bedrukt: USMC. Dat werd toch wel als iets stoers ervaren door de Nederlandse jongens. Sommigen schreven er zelf met inkt/verf op: NL Marines of NLMC). Ze leerden hier voor hun spullen zorgen, ze labelen (je stamboeknummer moest je met de hand in je spullen naaien), alles efficiënt inpakken, etc.

NB: Deze USMC-labels vonden de Nederlandse jongens wellicht stoer, het Nederlandse opperbevel vond het maar niks. Die wilde dat dit zsm aangepast zou worden naar Nederlandse naamgeving (ook vanwege juridische argumenten). Dat werd nog een heel ding, want later kregen de mariniers badges met Royal Netherlands Marines. Dat was ook weer niet goed! Dat moest later weer vervangen worden door Korps Mariniers.
In en met hun nieuwe outfits deden zij hun eerste exercities: joggen, klimmen, groepsgewijs marcheren, wachtlopen, etc. Allemaal basale activiteiten die in het teken stonden van het verbeteren van het fysieke vermogen, dit met het oog op de verdere (zware) training in de VS.

Als er een echelon klaar stond, en de basis in de VS was gereed om deze te ontvangen, dan vertrok er weer een lading mariniers. Je kon immers niet in 1 keer 4.500 half-getrainde rekruten de zee over sturen, opvangen, en opleiden. Er gingen 21 transportschepen vanuit Rosneath naar de USA, vaak in groepen van 3-4 schepen (6 transporten van 1200 man). Het waren de eerste onbegeleide militaire transporten sinds de oorlog in Europa was opgehouden.

Gerard zat op transport 14.

Op deze lijst staan (vlnr):

• serienummer (deze zullen later aangepast worden naar stamboeknummers)
• Naam en adres
• Rang: Marn III is marinier 3e klasse. Dat is de meest onervaren, ‘laagste’ rang.
• OVW: Oorlogsvrijwilliger, iemand die zich aanmeldt om te vechten (NB: zij tekenden vanuit de gedachte en intentie dat zij zouden worden ingezet tegen Japan)
• Functie-code: hier ook weer die 028: photostat operator. Dit is de functie zoals in Rosneath is aanbevolen na gesprekken met het recruting office.

Het is helaas niet te achterhalen welk schip dit precies is geweest, maar de kans is groot dat het een Brits troepen-transportschip was. Vaak met namen als de HMS Queen Elisabeth, of HMS Venerable. Deze transporten vervoerden ook Amerikaanse en Canadese militairen op hun terugreis naar Noord-Amerika.

Gerard werd ingedeeld bij het echelon dat op 10 juni zou vertrekken naar de VS. Ze vertrokken van Rosneath naar de haven van Plymouth. Hier werden duizenden militairen (Nederlands, Canadees, Amerikaans) geëmbarkeerd op de transportschepen; een een fikse logistieke klus. De vloot vertrok op 14 juni 1945 naar Amerika.

Voor velen was dit de eerste kennismaking met een lange zeereis van meer dan een week. Manschappen lagen soms met honderden in het ruim, in stapelbedden van 4 bedjes (zgn. kooi) hoog. Veel mensen op elkaar, amper ventilatie, (zee-)ziekte en in deze tijd van het jaar was het ook erg warm; kortom de reis was geen pretje. Ze kregen (in groepjes) een paar momenten per dag dat ze het dek op mochten om te luchten.

Na een reis van bijna 3 weken, kwamen de transporten aan in de grote havens van Norfolk, Virginia. Gerard zal pas over 2,5 jaar weer voet zetten op Europese grond.